Lezingen

Vanaf september 2026 tot juni 2027, komen wij op de laatste donderdag van de maand samen rond het evangelie van Marcus. Het wordt een ontmoeting met het levende Woord van God dat ons aanspreekt in de werkelijkheid van ons eigen leven.

De avond volgt een eenvoudig en gedragen ritme. Er zijn twee korte inleidingen om de historische context te schetsen en bijbelse begrippen toe te lichten. Het evangelie lezen we samen, aandachtig en langzaam. Daarna nemen we individueel tijd voor stilte en meditatie, om te proeven wat raakt en in ons resoneert. Vervolgens gaan we met elkaar in gesprek, luisterend en open, opdat de Schrift haar weg kan vinden in ons leven.

Iedereen is welkom om aan te sluiten. Er is geen enkele voorkennis nodig. Aanmelden is niet verplicht, maar wordt wel op prijs gesteld. Voor wie dat wil, is er daarnaast de mogelijkheid voor een persoonlijk geestelijk gesprek of een traject van geestelijke begeleiding.

In de Bijbelgroep voor jongeren beginnen we dit studiejaar met het lezen van het Bijbelboek Exodus waarin we horen over de bevrijding van het volk Israël uit Egypte, de doortocht door de Rode Zee en de tien geboden.

Er is veel ruimte voor vragen. Bijbelkennis is niet vereist. In de groep zitten jongeren tussen de 16 en de 25. Van harte welkom om mee te doen.

"Ik wil het goede wel, maar het goede doen kan ik niet." zegt uitgerekend Paulus die met moed, vastberadenheid en een rotsvast geloof de verspreiding van het evangelie op gang heeft gebracht. "Want het goede dat ik wil, doe ik niet, maar juist wat ik niet wil, het kwade, dat doe ik."

Misschien is deze zin herkenbaar voor u? Soms hebben slechte gewoonten hardnekkig vat op ons terwijl we heel goed weten dat andere, nieuwe gewoontes beter voor ons zouden zijn en onze levenskwaliteit een stuk zouden verhogen. Maar hoe kom je af van een slechte gewoonte?

In deze mini-cursus verkennen wij met elkaar hoe we voor 'het goede' kunnen kiezen en hoe het geloof ons daarbij kan helpen. En uiteraard helpen we elkaar de keuze voor het goede duurzaam in ons leven te implementeren.

Bijna terloops wordt na de lijst van zonen (en één dochter) die Jakob verwekt had bij Lea en de bijvrouwen Bilha en Zilpa, ook nog de zoon van Rachel genoemd: Jozef (Gen. 30:22). Tot aan hoofdstuk 37 horen we verder niets van hem. Maar dan breekt het los en gaat het eigenlijk alleen nog maar over de belangrijke rol die hij voor Jakob (Israël) en Egypte speelt.

In de komende winter proberen we met elkaar meer zicht te krijgen op zijn betekenis door samen ons te buigen over de hoofdstukken 37 tot 50 van het eerste Bijbelboek. Geen verhaal om bij weg te 'dromen'.

Heeft Artificiële Intelligentie een scheppende kracht, heeft alleen de mens een scheppend creatief vermogen, of wordt dat ingeblazen door dé Schepper? En ligt die schepping al vast of is alles een toevalligheid? Misschien kunnen wij als mensen die scheppende intelligentie wel nooit bevatten?

We proberen te duiden waar de menselijke geest superieur is aan AI. Je kunt AI vragen stellen als: maak voor mij een schilderij in de stijl van Mondriaan. Maar stel je de vraag wie de kunstenaar van de toekomst is, of wie Mondriaan zal opvolgen, dan krijg je een antwoord dat onzinnig is.

Dat AI zal blijven is duidelijk, maar is de benodigde data-opslag voor AI in de toekomst wel realiseerbaar? Op dit moment consumeert slechts één datacenter van Microsoft al 1% van alle geproduceerde elektrische energie van Nederland. Kunnen we die groeiende vraag naar elektriciteit aan, en moeten we niet terug naar de tekentafel voor een vernieuwing van onze fundamentele theorieën over elektronica en data-opslag. We proberen in de lezing met de kwantummechanica en voorbeelden uit de natuur een mogelijke toekomst te schetsen.

Een blik op het scheppende leven laat zien dat in de vorm van DNA een enorme hoeveelheid data kan worden opgeslagen, maar dan met een dagelijkse boterham (voedsel) als energiebehoefte. Kijken we naar "insecten als levende drones" dan hebben die voldoende AI om doelen te vinden met een minuscuul stukje hersens. Zal de mens die vorm van data-opslag ooit kunnen scheppen?

Alpha biedt deelnemers de mogelijkheid om in tien bijeenkomsten en een weekend op een ontspannen manier te ontdekken wat het christelijk geloof inhoudt. De cursus is laagdrempelig, leerzaam en ook gewoon leuk! Meer dan 30 miljoen mensen wereldwijd hebben de cursus inmiddels gevolgd. In Nederland zijn dat er ruim 400.000.

Elke bijeenkomst begint met een lekkere maaltijd, gevolgd door een inleiding over het christelijk geloof. Van 'Wie is Jezus?' tot 'Bidden: waarom en hoe?' Je ontdekt op een laagdrempelige en gezellige manier de basis van het geloof. Na de inleiding ga je doorpraten over het onderwerp. En echt geen enkele vraag of mening is te gek: je mag álles delen.

De eerste avond is een introductie avond. Daarna kun je kiezen of je door wilt gaan of niet.

In deze korte cursus behandelen we de 25 mei verschenen eerste encycliek (een officiële pauselijke rondzendbrief) van paus Leo XIV: 'Magnifica humanitas: over de bescherming van de mens in het tijdperk van kunstmatige intelligentie'.

Paus Leo zegt zelf over de inhoud van zijn encycliek: 'De Kerk zet zich al lang in voor nucleaire ontwapening. In dezelfde zin vraagt kunstmatige intelligentie er nu om 'ontwapend' te worden, bevrijd van logica's die haar veranderen in een instrument van overheersing, uitsluiting en dood. Net als kernenergie moet zij ten dienste staan van iedereen en van het algemeen welzijn. Beslissingen over technologie mogen nooit los staan van geweten en verantwoordelijkheid.'

In vier avonden komen, behalve het hoofdthema 'AI', ook andere onderwerpen ter sprake die de paus behandelt in zijn schrijven, zoals de verhouding tussen individu en gemeenschap, de kwetsbaarheid en tevens waardigheid van elke mens, de rol van de kerk in deze tijd en het belang van de vrede. Genoeg stof dus om te behandelen en over te praten met elkaar.

Elke bijeenkomst begint met een inleiding gevolgd door een geloofsgesprek op grond van een aantal aan de groep voorgelegde vragen.

In momenten van intens geluk of intens verdriet ontbreekt het ons vaak aan woorden om uit te drukken wat wij voelen of wat wij een ander toewensen. Welke woorden schenken troost? Welke woorden geven kracht in moedeloosheid?

Kris Gelaude (1943) wil ons woorden aanreiken voor momenten waarin wij stilvallen, terwijl zo graag iets zouden willen zeggen. Zij schrijft teksten als vuurvliegjes: kleine, dansende lichtpuntjes in het donker, die ons verrassen en blij maken. Zo zijn ook haar lezingen lichtpuntjes in de grijze maand november waarin we onze dierbare doden herdenken. Kris Gelaude komt speciaal uit België (300 km) om u met haar teksten te inspireren.

1. Omgaan met verlies en verdriet

Verlies heeft vele gezichten en elke vorm van verlies gaat gepaard met verdriet. Toch horen ze beiden bij het leven, net zoals vreugde en geluk. Het is een beklemmend gegeven dat je met vallen en opstaan dient onder te brengen in je bestaan.

In de confrontatie met het verdriet van de ander, is het vaak vooral angst voor die moeilijke realiteit die afstand schept en die de communicatie daarover in de weg kan staan. Daartegenover staat nochtans de helende ervaring van waarachtige ontmoeting en nabijheid.

Wanneer: 7 november; 15:00 uur — Waar: Ter Coulsterkerk, Holleweg 111, Heiloo

2. Met liefde voor het woord

Een mens leeft niet van brood alleen. Maar onder meer ook van woorden. Van woorden die tot leven wekken, die omschrijven wat een mens beleeft, herkent, gewaarwordt, droomt. Van woorden die ons in verbinding brengen, die tot de verbeelding spreken, de werkelijkheid opentrekken en de honger naar inzicht wekken.

Schrijven is dan ook verwonderd kijken en soms de wereld een beetje herscheppen. Zo kan het woord van het begin door alle tijden heen zijn weg blijven zoeken.

Wanneer: 8 november; 15:00 uur — Waar: 'Ons Huis', Zuiderkerkenlaan, Limmen

Met in ons achterhoofd de lezing over Schepping en AI gaan we op zoek naar afwijkende ideeën over schepping en schepper uit het verleden. Zolang de mens bestaat hebben filosofen en theologen zich daarover gebogen.

Ca. 5-6 eeuwen v. Chr. is er in China een boekje geschreven van 81 verzen, de Tao Te Ching. Het is na de bijbel het meest vertaalde boek ter wereld, geschreven door Lao Tze, en nu verrassend actueel. Het heeft een benadering van de wereld die raakt aan onderdelen van de kwantummechanica, maar verwijst ook naar de gevaren, zoals nu bijvoorbeeld de algoritmes van AI.

Het boekje reflecteert op de zichtbare wereld en je levenspad volgen vanuit universele deugden. Tao wordt beschouwd als een allesomvattende energie, een onzichtbare bron, een soort van "God" waarin fysieke vormen ontstaan en weer verdwijnen. Maar het Taoïsme is geen godsdienst, er is geen scheppende god, het is geen organisatie met rituelen en structuren. Tao is alles maar ook niets, het heeft geen begin en geen einde.

In de lezing gaan we in op enkele verzen uit het boekje en herkennen woorden uit de Bergrede: "Zalig de zachtmoedigen" en "Maak je geen zorgen". Zijn deze woorden tegenwoordig nog wel in te vullen en toe te passen, en hoe gaat de Taoïst dan door het leven?

Lang zal ie leven, in de gloria, hoera! Dit blije feestlied deed halverwege de 19e eeuw zijn intrede op speciale momenten, b.v. de geboorte van een kind. Maar hoe lang was dat leven dat je mocht verwachten? In Heiloo zo'n 35 jaar. En dat was in de rest van Nederland vaak veel minder. De ene epidemie was nog niet voorbij of de andere diende zich alweer aan. En soms mislukte ook nog de oogst.

Om moedeloos van te worden. Maar dat werden ze niet, ze hielden hoop, vochten voor het leven, doorzetters waren het. En ze slaagden. Door technische hoogstandjes (b.v. waterleiding) of medische doorbraken (b.v. antibiotica)? Nee, niets van dat alles. De wil om het leven te veranderen en het inzicht hoe dat te doen waren genoeg.

Aan de hand van veel feitenmateriaal en met de polsstok van onze verbeelding springen we naar de 19e eeuw. We zullen zien wat we kunnen leren van de mensen op wiens schouders wij mogen staan.

Adri Steenhoek is gepensioneerd farmaceut, eertijds hoofd van de apotheek van het NW-ziekenhuis, en bijzonder hoogleraar aan de Erasmusuniversiteit Rotterdam. Zijn lezing gaat over de geschiedenis van zijn eigen familie op de Zuid-Hollandse eilanden in de 19e eeuw, gebaseerd op uitvoerig eigen historisch onderzoek.